काठमाडौं- सरकारी र निजी क्षेत्रले गरेर ८ महिनामा ऊर्जा क्षेत्रमा ८६ अर्ब ९८ करोड रुपैयाँ लगानी प्रतिवद्धता आएको छ।
उद्योग विभागमार्फत १७ जलविद्युत आयोजनामा उक्त लगानी प्रतिवद्धता आएको हो। जसमा ५ सय मेगावाट विद्युत उत्पादन गर्ने लक्ष्य राखिएको छ।
लगानी प्रतिवद्धता आएकामध्ये सबैभन्दा ठूलो क्रिस्टल पावर डेभलपमेन्टको सुपर तमोर हाइड्रोइलेक्ट्रिक प्रोजेक्ट रहेको छ। निजी क्षेत्रले निर्माण गर्न लागेको उक्त परियोजना १६६ मेगावाटको हुनेछ भने ३४ अर्ब ५९ करोड रुपैयाँ लागत अनुमान गरिएको छ।
नेपाल विद्युत प्राधिकरणकै सहायक कम्पनी जलदुल्ला हाइड्रोपावर कम्पनी लिमिटेडले दोस्रो ठूलो लगानी गर्दैछ। अर्धजलाशययुक्त उक्त आयोजनमा २३ अर्ब ५९ करोड रुपैयाँ लागत अनुमान गरिएको छ। जसबाट १०६ मेगावाट बिजुली उत्पादन हुनेछ।
यस्तैगरी ग्लोबल इनर्जी एण्ड कन्स्ट्रक्सनले ८ मेगावाटको सोलार इनर्जी निर्माण गर्दैछ। जसमा ४९ करोड रुपैयाँ लागत अनुमान गरिएको छ।
यस्तै बडिगाड हाइड्रो पावरले २४ मेगावाट जलविद्युतमा ५ अर्ब ९५ करोड रुपैयाँ लगानी गर्दैछ। यस्तै प्राइम पावर लिमिटेडले १० मेगावाटको सोलार इनर्जी उत्पादन गर्दैछ। जसमा ७६ करोड २५ लाख रुपैयाँ रुपैयाँ लगानी गर्दैछ।
यस्तै एटलास इनर्जीले ५ अर्ब ३४ करोड रुपैयाँ लगानीमा ३० मेगावाट विद्युत उत्पादन गर्दैछन्। वालेङ टुमहोक हाइड्रो पावरले ५ मेगवाट बिजुली उत्पादनका लागि ९५ करोड ९६ लाख रुपैयाँ लगानी गर्ने प्रतिवद्धता जनाएको छ।
यस्तै हाइभ नेपालले ४५ गिगाहर्ज सोलार बिजुली उत्पादन गर्नका लागि १८ करोड ६४ लाख रुपैयाँ लगानी गर्दैछ।
यस्तै भोजपुर सिवालाय पावरले ४ मेगावाट बिजुली उत्पादनका लागि ९९ करोड ८८ लाख रुपैयाँ लगानी गर्दैछ। छिनो हाइड्रोपावरले ८ मेगावाट बिजुली उत्पादनका लागि १ अर्ब ५९ करोड रुपैयाँ लगानी गर्दैछ। २५ मेगावाटको दोभान खोलाले ४ अर्ब ७५ करोड रुपैयाँ लगानी गर्दैछ। त्रिजा हाइड्रोपावरले ५७ गिगाहर्ज बिजुली उत्पादनका लागि २ करोड रुपैयाँ लगानी गर्नेछ।
यस्तै ८ मेगावाटको ग्ल्यासियर हाइड्रोले १ अर्ब ६५ करोडर रुपैयाँ लगानी गर्नेछ। ग्ल्यासियर स्मले पनि १ अर्ब ९२ करोडमा ४० गिगाहर्ज बिजुली उत्पादन गर्दैछ। अर्विट इनर्जीले ११ गिगाहर्ज बिजुली उत्पादनका लागि १ अर्ब २३ करोड रुपैयाँ लगानी गर्दैछ। एसपाएर पावरले १ अर्ब २२ करोड रुपैयाँ लगानीमा ३३ गिगार्हज बिजुली उत्पादनको प्रतिबद्धता जनाएको छ।
९ महिनामा थपियो ३५५ मेगावाट बिजुली
चालु आर्थिक वर्षको ९ महिनामा प्रणालीमा ३५५ मेगावाट बिजुली थपिएको छ। निजी लगानीमा निर्माणाधीन विभिन्न १४ आयोजना सम्पन्न भई प्रणालीमा उक्त परिमाणको बिजुली थप भएको हो। सरकारले ९ सय मेगावाट विद्युत् थप गरी राष्ट्रिय प्रणालीमा विद्युत् क्षमता ४ हजार ५ सय मेगावाट पुर्याउने लक्ष्य लिएको छ। साउनयता १० आयोजनाले विद्युत् उत्पादन सुरु गरेका छन्।
जसको कुल जडित क्षमता ३२८ मेगावाट रहेको छ। यस्तै २६.९६ मेगावाट क्षमताका चार आयोजनाबाट परीक्षण उत्पादनमा भइरहेको नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले जनाएको छ। चालु आर्थिक वर्ष सञ्चालनमा आएकामध्ये सबैभन्दा ठूलो १११ मेगावाट क्षमताको रसुवागढी आयोजना रहेको छ।
आयोजना विद्युत् प्राधिकरणका सहायक कम्पनी रसुवागढी हाइड्रोपावर कम्पनी लिमिटेडले बनाएको हो। योसँगै जडित क्षमता ३६ सय ५० मेगावाट पुगेको छ।