काठमाडौं- भारत सरकारले नेपाली उद्योगको भारतीय गुणस्तर प्रमाणपत्र (बीआईएस) नवीकरण गर्न सुरू गरेको छ। पछिल्लो केही समयदेखि नवीकरण नै रोकिँदा नेपालबाट निर्यात हुने केही वस्तु रोकिएको थियो। विशेषगरी सिमेन्टको निर्यात अवरुद्ध भएको थियो।
भारतमा सिमेन्ट निर्यातका लागि लिनुपर्ने भारतीय गुणस्तरको प्रमाणपत्र नवीकरण नहुँदा अधिकांश उद्योगको निर्यात गएको पाँच महिनादेखि अवरुद्ध भएको थियो। यसअघिकै प्रमाणपत्र बहाल भएका केही उद्योगको सिमेन्टको मात्र निर्यात निरन्तर भइरहे पनि अधिकांशको निर्यात नै रोकिने अवस्था आएको थियो।
भारतमा सिमेन्ट निर्यातका लागि भारतीय गुणस्तर प्रमाणपत्र अनिवार्य लिनुपर्छ। निश्चित समयका लागि यस्तो प्रमाणपत्र दिइन्छ जुन मिति समाप्त भएपछि अनिवार्य नवीकरण गराउनुपर्छ। यही प्रमाणपत्र नवीकरण नहुँदा नेपालका उद्योगले सिमेन्ट निर्यात गर्न पाएका थिएनन्। अब भने भारतले नवीकरण गर्न थालेको छ।
अवधि सकिएपछि सबैले नवीकरणका लागि आवेदन दिएपनि त्यसमा ब्युरो अफ इन्डियन स्ट्यान्डर्डले निर्णय रोकिदिएको थियो। तर अहिले भने विस्तारै नेपाली उद्योगले नवीकरण पाउँदै गरेको उद्योगीहरूले बताएका छन्।
आर्थिक वर्ष २०७९/८० देखि नेपालबाट भारतमा सिमेन्ट निर्यात सुरू भएको थियो। बजेटबाट सिमेन्टलाई पनि निर्यातमा प्रोत्साहन दिने व्यवस्था गरेपछि उद्योगीहरूले निर्यात थालनी गरेका थिए।
पहिलो वर्ष १० लाख ३ हजार टन सिमेन्ट निर्यात भएको थियो। त्यसपछि दोस्रो वर्ष ३ अर्ब ८५ करोड रुपैयाँको २८ लाख ३९ हजार टन सिमेन्ट निर्यात भएको थियो। यो वर्ष भने निर्यात खस्किएको छ।
त्यस्तै नेपालमा पछिल्लो समय भारतीय बजारलाई लक्षित गरेर खुलेका प्लाइउड उद्योग पनि यही प्रमाणपत्र नहुँदा मारमा परेका थिए। यी सबै उद्योगको नवीकरण हुन थालेको उद्योगीहरूले बताएका छन्।