काठमाडौं- इन्फोमेरिक्स क्रेडिट रेटिङ नेपालले रसुवा हाइड्रोपावर लिमिटेडलाई दीर्घकालीन बैंकिङ सुविधाका लागि ‘आईआरएन बीबी माइनस’ रेटिङ प्रदान गरेको छ। कम्पनीको ९५ करोड २० लाख रुपैयाँबराबरको दीर्घकालीन ऋण सुविधामा उक्त रेटिङ दिइएको हो।

‘आईआरएन बीबी माइनस’ रेटिङ प्राप्त गर्ने संस्थाहरूले आफ्नो वित्तीय दायित्व (ऋण वा ब्याज) समयमै भुक्तानी गर्न सक्ने मध्यम आधार भए तापनि व्यापारिक वा आर्थिक वातावरणमा आउने नकारात्मक परिवर्तनले उनीहरूको ऋण तिर्ने क्षमतालाई कमजोर बनाउन सक्छ।

इन्फोमेरिक्स नेपालका अनुसार कम्पनीलाई दिइएको रेटिङ लामो अवधिको विद्युत खरिद सम्झौता (पीपीए), अनुभवी सञ्चालक समिति तथा विद्युत क्षेत्रप्रति सरकारी नीतिगत समर्थनजस्ता पक्षमा आधारित रहेको छ।

परियोजनाका लागि आवश्यक पुँजीको करिब ५२ प्रतिशत हिस्सा प्रवर्द्धकहरूले लगानी गरिसकेको र परियोजनाको वित्तीय व्यवस्थापन (फाइनान्सियल क्लोजर) पूरा भइसकेको तथ्यलाई पनि सकारात्मक रूपमा लिइएको छ।

रसुवा हाइड्रोपावरले रसुवा जिल्लामा ७.२९ मेगावाट क्षमताको फलाखु खोला जलविद्युत आयोजना निर्माण गरिरहेको छ।

कम्पनीले नेपाल विद्युत प्राधिकरणसँग ३० वर्षे विद्युत बिक्री सम्झौता (पीपीए) गरेको छ, जसअनुसार सुक्खा र वर्षायाममा फरक दर लागु हुने व्यवस्था छ। परियोजनाबाट उत्पादित विद्युत प्राधिकरणको त्रिशूली ३बी हब सबस्टेशनमा १० किलोमिटर प्रसारण लाइनमार्फत जोडिनेछ।

इन्फोमेरिक्स नेपालले ऊर्जा क्षेत्रमा सरकारी प्राथमिकता, बढ्दो विद्युत माग, विद्युत निर्यात विस्तार र अनुकूल नीतिगत वातावरणलाई समग्र रूपमा सकारात्मक पक्षका रूपमा उल्लेख गरेको छ।

पछिल्ला वर्षहरूमा नेपालले विद्युत निर्यात बढाउँदै भारततर्फ ठूलो परिमाणमा विद्युत बिक्री गर्न सफल भएको सन्दर्भले पनि क्षेत्रको दीर्घकालीन सम्भावना बलियो बनाएको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ।

रेटिङ एजेन्सीले कम्पनीका प्रमुख जोखिमहरू पनि औँल्याएको छ। आयोजना हाल निर्माण चरणमै रहेको र करिब २१ प्रतिशतमात्र वित्तीय प्रगति भएको अवस्थामा परियोजना कार्यान्वयन जोखिम उच्च रहेको इन्फोमेरिक्सको निष्कर्ष छ। आयोजना समयमै सम्पन्न नहुनु, लागत वृद्धि हुनु तथा आवश्यक ठेक्का व्यवस्थापन अझै पूरा नभइसकेको अवस्थाले जोखिम थपेको छ।

कम्पनीले हालसम्म विद्युत-यान्त्रिक (इलेक्ट्रोमेकानिकल) तथा हाइड्रोमेकानिकल ठेक्का सम्झौतासमेत टुंग्याउन सकेको छैन। यसले आयोजना निर्धारित समयमै सम्पन्न हुने विषयमा अनिश्चितता बढाएको छ।

आयोजनाको प्रारम्भिक व्यावसायिक सञ्चालन मिति (आरसीओडी) २०२४ नोभेम्बर ४ तोकिएको भए पनि हाल कम्पनीले २०२७ जुलाई १४ सम्म सञ्चालनमा ल्याउने लक्ष्य राखेको छ। सो मितिको विस्तारका लागि नेपाल विद्युत प्राधिकरणसँग अनुरोध गरिएको भए पनि हालसम्म स्वीकृति नआएकाले ढिलाइ भएमा जरिवाना तथा आर्थिक क्षति हुन सक्ने जोखिम रहेको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ।

रसुवा हाइड्रोपावर रन अफ द रिभर प्रणालीमा आधारित आयोजना भएकाले नदी प्रवाहमा निर्भरता उच्च छ। हिउँ पग्लिने पानीमा आधारित भए पनि सुक्खा याममा उत्पादन घट्ने, अनियमित वर्षा तथा जलवायु परिवर्तनका कारण प्रवाहमा उतारचढाव आउने जोखिम रहने इन्फोमेरिक्सले जनाएको छ।

त्यस्तै भूकम्प, पहिरो, बाढी तथा अन्य प्राकृतिक विपद्को जोखिम पनि उच्च रहेको उल्लेख गरिएको छ। नेपालको भौगोलिक अवस्थाका कारण जलविद्युत आयोजना यस्तो जोखिमप्रति संवेदनशील हुने भएकाले निर्माण तथा सञ्चालन दुवै चरणमा असर पर्न सक्ने विश्लेषण गरिएको छ।

रसुवा हाइड्रोपावरले कुल १४ अर्ब ७० करोड रुपैयाँ लागतमा आयोजना निर्माण गरिरहेको छ। परियोजना करिब ६५ प्रतिशत ऋण र ३५ प्रतिशत स्वपुँजी संरचनामा अघि बढाइएको छ। हालसम्म प्रवर्द्धकहरूले करिब ५२ प्रतिशत स्वपुँजी लगानी गरिसकेका छन्।

इन्फोमेरिक्स नेपालका अनुसार अनुभवी सञ्चालक समिति, विद्युत क्षेत्रमा दीर्घ अनुभव भएका प्रवर्द्धक र सरकारी प्राथमिकताले परियोजनालाई केही हदसम्म बल प्रदान गरे पनि कार्यान्वयन ढिलाइ, लागत नियन्त्रण र जलप्रवाहमा निर्भरता प्रमुख चुनौतीका रूपमा रहेका छन्।

रेटिङ एजेन्सीले आयोजना समयमै सम्पन्न हुने क्षमता, आरसीओडी विस्तार प्राप्त हुने अवस्था र लागत तथा समय व्यवस्थापन नियन्त्रण गर्न सक्ने क्षमताले कम्पनीको भविष्यको वित्तीय मूल्यांकन निर्धारण गर्ने जनाएको छ।